Kun je rondkomen na je scheiding? Bereken je nieuwe maandbudget

Misschien herken je dit.

Je scheiding is in gang gezet of net achter de rug. Je weet dat je financiële situatie gaat veranderen, maar nog niet precies hoeveel er straks binnenkomt, welke kosten volledig voor jouw rekening komen en wat je iedere maand overhoudt.

Daardoor blijft één belangrijke vraag terugkomen:

Kan ik na mijn scheiding financieel rondkomen?

Misschien weet je ongeveer wat je inkomen wordt. Toch is het lastig om te bepalen hoeveel geld je werkelijk nodig hebt voor je woning, vaste lasten, boodschappen, kinderen en onverwachte uitgaven.

Dat betekent niet dat je onverstandig met geld omgaat. Een scheiding verandert vaak meerdere bedragen tegelijk. Inkomen valt weg of verandert, vaste lasten worden niet meer gedeeld en toeslagen of alimentatie zijn soms nog onzeker.

Op deze pagina bereken je stap voor stap je nieuwe maandbudget na de scheiding. Zo zie je hoeveel geld je maandelijks nodig hebt, welke kosten vaak worden vergeten en hoeveel financiële ruimte je werkelijk overhoudt.

GESCHREVEN DOOR

Mark Slijkhuis

Praktisch financieel begeleider

Welke inkomsten kun je na je scheiding meetellen?

Begin je nieuwe maandbudget met alle inkomsten die je na de scheiding werkelijk verwacht te ontvangen. Kijk niet alleen naar je salaris of uitkering, maar ook naar toeslagen en alimentatie.

Denk bijvoorbeeld aan:

• netto salaris;

• een uitkering of pensioen;

• zorgtoeslag;

• huurtoeslag;

• kindgebonden budget;

• kinderbijslag;

• ontvangen kinder- of partneralimentatie;

• andere vaste inkomsten.

Gebruik bij voorkeur bedragen die al zijn bevestigd. Een voorlopige berekening van een toeslag kan helpen, maar is nog geen garantie dat je dit bedrag ook werkelijk ontvangt.

Dat verschil is belangrijk. Wanneer je een te hoog bedrag aan toeslagen of alimentatie invult, lijkt het alsof je na de scheiding gemakkelijk kunt rondkomen. In werkelijkheid kan je maandbudget dan al vanaf het begin te krap zijn.

Wees voorzichtig met onzekere inkomsten

Sommige bedragen zijn tijdens of vlak na een scheiding nog niet definitief. Misschien is nog niet duidelijk:

• op welk adres jij en de kinderen worden ingeschreven;

• wie het kindgebonden budget ontvangt;

• hoe de zorg voor de kinderen wordt verdeeld;

• hoeveel alimentatie wordt afgesproken;

• of je inkomen of aantal werkuren verandert;

• wanneer een toeslag wordt aangepast.

Maak in dat geval twee berekeningen:

Een verwacht maandbudget
Hierin gebruik je de bedragen die je waarschijnlijk zult ontvangen.

Een voorzichtig maandbudget
Hierin gebruik je alleen inkomsten waarvan je redelijk zeker bent.

Kun je alleen rondkomen in de verwachte berekening, maar niet in de voorzichtige berekening? Dan is je financiële situatie nog kwetsbaar. Je weet dan dat enkele onzekere bedragen grote invloed hebben op wat je iedere maand overhoudt.

Schrijf bij ieder onzeker bedrag op waar het vandaan komt, wanneer je duidelijkheid verwacht en welke actie nog nodig is. Zo voorkom je dat een voorlopige aanname ongemerkt als vast inkomen in je maandbudget blijft staan.

Welke uitgaven veranderen na je scheiding?

Na een scheiding veranderen niet alleen je inkomsten. Ook kosten die eerder werden gedeeld, komen mogelijk volledig voor jouw rekening. Daardoor kan je nieuwe maandbudget krapper uitvallen dan je op basis van je inkomen verwacht.

Begin met je vaste lasten. Denk aan:

• huur of hypotheek;

• gas, water en elektriciteit;

• gemeentelijke belastingen;

• zorgverzekering en andere verzekeringen;

• internet en telefoon;

• vervoer;

• abonnementen;

• kinderopvang;

• betaalde kinder- of partneralimentatie;

• aflossingen en andere financiële verplichtingen.

Controleer niet alleen welke bedragen je nu betaalt, maar ook welke kosten straks veranderen. Misschien verhuist één van jullie, wordt een gezamenlijke verzekering beëindigd of moet een abonnement opnieuw worden afgesloten.

Dagelijkse uitgaven zijn minder vast, maar niet minder belangrijk

Naast de vaste lasten heb je wisselende uitgaven. Deze worden vaak te laag ingeschat, omdat ze niet iedere maand exact hetzelfde zijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

• boodschappen;

• kleding en schoenen;

• persoonlijke verzorging;

• brandstof of openbaar vervoer;

• sport en vrije tijd;

• schoolkosten;

• uitstapjes en verjaardagen;

• kosten voor de kinderen tijdens jouw zorgdagen;

• kleine huishoudelijke aankopen.

Kijk bij voorkeur naar je bankafschriften van de afgelopen drie tot zes maanden. Daarmee voorkom je dat je rekent met een bedrag dat vooral gebaseerd is op gevoel.

Vergeet kosten die maar af en toe komen niet

Een maandbudget is pas betrouwbaar als je ook rekening houdt met uitgaven die niet iedere maand worden afgeschreven.

Voorbeelden zijn:

• het eigen risico van de zorgverzekering;

• onderhoud aan de auto of fiets;

• vervanging van een wasmachine, koelkast of telefoon;

• jaarlijkse verzekeringen;

• schoolreisjes en andere extra kindkosten;

• onderhoud aan de woning;

• cadeaus en feestdagen;

• onverwachte medische kosten.

Tel deze jaarlijkse of onregelmatige uitgaven bij elkaar op en deel het totaal door twaalf. Het bedrag dat daaruit komt, neem je iedere maand op als reservering.

Let op dubbele en nieuwe kosten

Tijdens een scheiding kunnen tijdelijk dubbele kosten ontstaan. Bijvoorbeeld doordat beide woningen nog betaald moeten worden, de woning opnieuw moet worden ingericht of gezamenlijke contracten niet direct zijn beëindigd.

Noteer daarom apart:

Structurele kosten
Uitgaven die iedere maand blijven terugkomen.

Tijdelijke kosten
Uitgaven die alleen tijdens de overgangsperiode ontstaan.

Onzekere kosten
Bedragen waarvan nog niet vaststaat wie ze gaat betalen of hoe hoog ze worden.

Door die drie categorieën uit elkaar te houden, zie je beter of een tekort tijdelijk is of dat je maandbudget op langere termijn niet sluit.

Wanneer is je maandbudget kwetsbaar?

Je maandbudget vraagt extra aandacht wanneer:

• je alleen kunt rondkomen als alle geschatte toeslagen volledig worden toegekend;

• je afhankelijk bent van alimentatie die nog niet definitief is afgesproken;

• je weinig of niets kunt reserveren voor onverwachte kosten;

• één hogere rekening direct tot een tekort leidt;

• je spaargeld nodig hebt om normale maandlasten te betalen;

• belangrijke bedragen nog ontbreken;

• je niet weet welke kosten na de scheiding voor jouw rekening komen.

Dat betekent niet automatisch dat je financiële situatie onhoudbaar is. Het betekent wel dat belangrijke keuzes nog op aannames rusten.

Denk bijvoorbeeld aan de keuze om in de woning te blijven, minder te gaan werken of nieuwe vaste verplichtingen aan te gaan. Zulke beslissingen kun je beter niet baseren op een maandbudget waarin inkomsten en uitgaven nog onzeker zijn.

Hoeveel geld moet je na de scheiding overhouden?

Er bestaat geen bedrag dat voor iedereen voldoende is. Hoeveel financiële ruimte je nodig hebt, hangt onder andere af van je woonsituatie, gezin, vervoer, gezondheid en de zekerheid van je inkomen.

Toch is alleen een positief eindsaldo niet genoeg.

Houd je na alle inkomsten en uitgaven bijvoorbeeld €100 per maand over, maar heb je nog geen rekening gehouden met onderhoud, het eigen risico, kleding of vervanging van apparaten? Dan is je maandbudget waarschijnlijk te optimistisch.

Een betrouwbaar overzicht bestaat daarom uit drie lagen:

1. Je noodzakelijke maandelijkse uitgaven

Dit zijn de kosten die iedere maand betaald moeten worden, zoals wonen, energie, verzekeringen, boodschappen, vervoer en kosten voor de kinderen.

2. Je maandelijkse reserveringen

Dit is geld dat je apart houdt voor uitgaven die later komen. Denk aan zorgkosten, onderhoud, schoolactiviteiten, kleding, belastingen en vervanging van apparaten.

3. Vrije financiële ruimte

Dit is het bedrag dat overblijft nadat ook je reserveringen zijn meegenomen. Deze ruimte kun je gebruiken om tegenvallers op te vangen, te sparen of incidenteel iets extra’s te doen.

Pas het bedrag uit deze derde laag laat zien hoeveel vrijheid je werkelijk hebt.

Maak ook een tegenvallerscenario

Maak naast je verwachte maandbudget ook een tweede berekening waarin je bewust voorzichtig rekent.

Je kunt bijvoorbeeld:

• een voorlopige toeslag lager invullen;

• onzekere alimentatie tijdelijk niet meetellen;

• hogere energiekosten gebruiken;

• extra kindkosten toevoegen;

• rekening houden met een onverwachte maandelijkse uitgave.

Blijft je maandbudget ook in dat scenario positief? Dan is je financiële basis waarschijnlijk sterker.

Ontstaat meteen een tekort? Dan weet je welke bedragen eerst moeten worden gecontroleerd en waar mogelijk actie nodig is.

Het doel van een maandbudget na de scheiding is daarom niet alleen vaststellen of je vandaag je rekeningen kunt betalen. Het moet ook laten zien of je financiële situatie bestand is tegen veranderingen en onverwachte kosten.

Wat kun je doen als je maandbudget niet sluit?

Kom je na de scheiding iedere maand geld tekort? Dan is het belangrijk om niet alleen willekeurig te gaan besparen. Eerst moet duidelijk worden waardoor het tekort ontstaat.

Begin met drie controles.

1. Kloppen alle inkomsten?

Controleer of je alle inkomsten hebt meegenomen die je werkelijk kunt ontvangen.

Denk aan:

• zorgtoeslag;

• huurtoeslag;

• kindgebonden budget;

• kinderbijslag;

• ontvangen alimentatie;

• een uitkering;

• andere vaste inkomsten.

Let ook op het tegenovergestelde risico: reken niet met bedragen die nog onzeker zijn. Een voorlopige toeslag of alimentatie waarover nog geen afspraak bestaat, kan je maandbudget kunstmatig positief maken.

2. Zijn tijdelijke en structurele kosten van elkaar gescheiden?

Tijdens en vlak na een scheiding ontstaan vaak extra kosten. Bijvoorbeeld:

• dubbele woonlasten;

• verhuiskosten;

• kosten voor inrichting;

• advies- of notariskosten;

• het opnieuw afsluiten van contracten;

• aanschaf van spullen voor de kinderen in twee huishoudens.

Deze kosten zijn belangrijk, maar blijven niet altijd bestaan.

Maak daarom onderscheid tussen:

Tijdelijke kosten
Uitgaven die alleen in de overgangsperiode voorkomen.

Structurele kosten
Uitgaven die iedere maand blijven terugkomen.

Blijft je maandbudget alleen door tijdelijke kosten negatief? Dan kan de situatie later verbeteren. Is er ook zonder die tijdelijke kosten een tekort? Dan vraagt je financiële basis meer aandacht.

3. Welke uitgaven kun je werkelijk veranderen?

Kijk eerst naar uitgaven die aanpasbaar zijn, zoals:

• abonnementen;

• verzekeringen;

• energiecontracten;

• vervoer;

• boodschappen;

• kinderopvang;

• vrije tijd;

• niet-noodzakelijke vaste lasten.

Wees voorzichtig met grote keuzes. Een woning verkopen, minder gaan werken of spaargeld gebruiken heeft gevolgen die verder gaan dan één maandbudget.

Daarom is het verstandig om eerst het volledige overzicht betrouwbaar te maken.

Maak een actielijst op volgorde

Zet niet alle vragen op één hoop. Werk met een eenvoudige volgorde:

1. ontbrekende bedragen verzamelen;

2. onzekere inkomsten controleren;

3. tijdelijke kosten apart zetten;

4. toeslagen en alimentatie nalopen;

5. vaste lasten beoordelen;

6. bepalen welke actie het meeste effect heeft.

Zo voorkom je dat je veel energie steekt in kleine besparingen terwijl het echte probleem ergens anders zit.

Gebruik spaargeld niet als structurele oplossing

Spaargeld kan helpen om een tijdelijke overgang op te vangen. Maar wanneer je iedere maand spaargeld nodig hebt voor normale vaste lasten, is je maandbudget structureel niet in balans.

Schrijf daarom apart op:

• hoeveel spaargeld je gebruikt;

• waarvoor je het gebruikt;

• hoe lang je dit kunt volhouden;

• welke verandering nodig is om zonder spaargeld rond te komen.

Een buffer is bedoeld voor tegenvallers en tijdelijke situaties. Niet om een blijvend maandelijks tekort onzichtbaar te maken.

Wanneer is extra hulp verstandig?

Persoonlijke begeleiding kan nuttig zijn wanneer:

• je niet weet welke bedragen nog ontbreken;

• toeslagen of alimentatie nog onzeker zijn;

• je maandbudget ondanks besparingen niet sluit;

• je verschillende scenario’s wilt vergelijken;

• je belangrijke financiële keuzes moet maken;

• je door de hoeveelheid informatie het overzicht verliest.

Met algemene informatie kun je zelf een eerste berekening maken. Maar wanneer bedragen, documenten en acties door elkaar lopen, is vooral structuur nodig.

Dan helpt een persoonlijk financieel overzicht om vast te leggen:

• wat je huidige situatie is;

• welke bedragen betrouwbaar zijn;

• welke onzekerheden nog bestaan;

• welke acties eerst moeten worden uitgevoerd;

• welke keuzes je nog niet verantwoord kunt maken.

Geschreven door Mark Slijkhuis

Financieel begeleider en oprichter van Finanskompas. Ik help mensen na een scheiding overzicht, structuur en inzicht te krijgen in hun geldzaken. Met praktische begeleiding en persoonlijke ondersteuning help ik hen stap voor stap weer grip te krijgen op hun financiële situatie.

Finanskompas biedt praktische begeleiding en ondersteuning bij financiële organisatie en overzicht. Voor juridisch advies, belastingadvies of financieel productadvies kan een gespecialiseerde adviseur nodig zijn.

Legal

Algemene Voorwaarden

Privacyverklaring

Cookiebeleid

Informatie voor mediators en verwijzers